Seferihisar Yeni Haber Gazetesi | Yazarlar

Birinci sınıf tatil köylerimizle, beş yıldızlı otellerimizle övünsek de, her yıl turist sayımızın bir önceki yıla oranla arttığını söylesek de, Antalya, Bodrum, Marmaris, Göcek, Kemer, Ölüdeniz, Kuşadası gibi merkezlerdeki kalabalıklar koltuklarımızı kabartsa da Türkiye’de turizm hala ‘arabesk’ dönemini yaşamaktadır.

Bunun birinci sorumlusu devlettir. Yanmış, yıkılmış, içinde değil insan, kedilerin bile barınmaya korkacağı yapıları “SİT’ adı altında dokunulmaz yapan devlet, bu tür eserlerin basit onarımlarla butik oteller şeklinde turizme kazandırılmasına destek vereceği yerde, koyların talanına, betonlaşmaya, yeşilin yok edilişine destek olmuştur.

Sektörün ikinci topal ayağı işletme sahipleridir. Turizmle ilgili aldıkları hiçbir eğitim olmadığı halde, bağlarını, bahçelerini, tarlalarını satarak işe giren zeka küpleri, birkaç yurtdışı seyahatinin ve üç beş kelime yabancı dil öğrenmelerinin ardından kendilerinin nasıl birer turizm dehası olduklarını keşfetmişlerdir.

Eeee… Deha olunca, bunu da kazançları için kullanmaları gerekir. Keskin zeka, işe önce devleti kazıklamakla başlar. Satılan odaların yarısının kaydı tutulmaz, acenteye kesilen resmi fatura dışındaki işlemler ve ekstralar evraklarda gösterilmez. Misafir adisyonları kullanılarak devletten hesap ve vergi kaçırılır. Akşam kalabalığında gelen kontrolörler de ikramla veya ikna ile nasıl olsa bir şekilde atlatılır.

Zeka küpü, “Madem dehayım, bununla da kalmamalıyım” diyerek başka yollardan kazancını artırmaya çalışır. Yani personel giderlerini azaltmalıdır. Mümkün olduğunca ucuz eleman bulunmalıdır. Öyle ‘İki üç yabancı dil biliyorum’ diye 2-3 bin dolar maaş isteyen personele ne gerek vardır ki… 18-20 yaşına kadar bir iş tutamamış, hiçbir baltaya sap olamamış gençler, iki aylık bir yetiştirme devresinden sonra çakı gibi birer garson, komi olamaz mı….

Öğrenimini lisede bırakmış olan amcasının kızını hauskeeper, köydeki çay ocağını kapatmış olan Cin Ali’yi de restoran şefi olarak göreve başlattıktan sonra gelsin turistler, gelsin dövizler…

Ama kazın ayağı hiç de öyle olmaz. Seyahat acentesi, ilkel hizmetin karşılığında grubunu çeker, sadece o oteli bırakmakla kalmaz, o yöreyi turlarından çıkarır.

Üstelik tesis personeli de devletten para ve vergi kaçıran patronundan hırsızlığı öğrenmiştir. Bardan 8 liralık olarak çıkarılan şarap, müşteriye15 liraya satılarak aradaki fark cebe atılır, turist kazıklanır. 18 liralık kaliteli şarap satıldıysa bu kez kazıklanma sırası tesistedir. Kasiyere 8 liralık şarap satılmış gibi para ödenir, 10 liralık fark restoran çetesine kalır. Bu işleri tek başına yapmayan garson hasılatı mutlaka diğerleriyle paylaşır. Çünkü hırsızlıkta ‘komün’ çalışmak esastır.

Mutfaktan çıkan 5 tabak pirzolanın, ızgara balığın veya tatlının bir iki porsiyonu gece yemek için çatı arasına saklanır. İşletmecinin çalışanına reva gördüğü yemek çorba, makarna, bulgur, kapuska olunca, salata domateslerin en eziklerinden yapılınca, yemek çalmak da ‘mübah’ hale gelir.

Satın alma başka bir derttir. Aldığınız sebzenin meyvenin kilosunu tek tek tartma şansınız yoktur. Ambara giren deterjanın çıkışı kağıt üzerinde kontrol edilse de tüketimini kontrol etmek asla mümkün değildir. İşletmeci veya müdür bir süre hırsız-polis oyunu ile bunları takip eder ama daha sonra ‘pes’ diyerek kendilerinin yarattığı ortama teslim olur.

Aşçılar burunlarından ‘kıl‘ aldırmaz. Bolulu bilmem ne usta diye işe alınan aşçıbaşı önceleri süklüm püklümdür. Ama otelde müşteri yoğunluğu artar, hareketlilik başlarsa sezonun tam ortasında ‘zam’ diye ayağa kalkar, aksi takdirde ekibiyle bir çekip gitme tehdidinde bulunur….

Patronundan kayıtdışı oda satışının inceliklerini öğrenen resepsiyondakiler de gece yarısı kaçamak için gelen Türk müşterilerle vurgunlarını yapar. Çapkın müşterinin bıraktığı hesaptan ne muhasebenin ne patronun haberi olur.

Hırsızlığı önlemek için başvurulan boncuk uygulaması veya turisti otelde tutmak için geliştirilen her şey dahil sistemi, sektördeki bu rezilliklerin aşılmasına yetmez. Çünkü turizm, sağlıkta, trafikte, tekstilde, sanayide olduğu gibi Türkiye’de hala ‘arabesk’ dönemindedir.

Kısacası, turizm ve otelcilik, hırsızlığın cirit attığı bir sektördür. Buna rağmen ‘Bu sektöre yatırım yapın ve girin” çağrımı yineliyorum.

Ama bir şartla…

‘Zeka küpü’ veya ‘turizm dehası’ olduğunuz gibi bir kanıya kapılmadan…

İşi uzmanlarından öğrenerek ve alanında eğitim almış, kendini aşmış, turizmde gerçekten marka olmuş profesyoneller ile çalışarak….

(TURİZM DEĞERLENDİRMELERİNE GEREK DUYULDUĞUNDA DEVAM EDİLECEKTİR. AMA ŞİMDİLİK BU KADAR YETERLİ…)